Czytelnia twoje.tematyczne.info




Polecamy
podłogi warszawa podłogi warszawa podłogi warszawa
książki elektroniczne
gończy austriacki
akbash dog cena
owczarki australijskie


Struktura organizacyjna






 
Struktura organizacyjna


Strukturę organizacyjną można zdefiniować jako ogół ustalonych zależności funkcjonalnych i hierarchiczny między elementami organizacji, zgrupowanymi w komórki i jednostki organizacyjne w sposób umożliwiający osiągnięcie celów całości. Głównym zadaniem struktury organizacyjnej każdego systemu jest stworzenie i doskonalenie warunków zmierzających do stałego zwiększenia efektu organizacyjnego współdziałania jego elementów składowych. W szczególności do podstawowych zadań struktury organizacyjnej należy kształtowanie i podporządkowanie z punktu widzenia poprawy realizacji celów:
- konfiguracji (budowy, układu) elementów składowych,
- więzi organizacyjnych (hierarchicznych, funkcjonalnych, technicznych i informacyjnych), spełniających wszystkie elementy oraz określających wewnętrzny podział funkcji i władzy,
- przebieg procesów (pracy, produkcji i procesów informacyjno-decyzyjnych).
Reasumując, można stwierdzić, iż efektywna struktura organizacyjna musi spełniać szereg funkcji i uwzględniać szereg wymogów, w szczególności  powinna:
- stanowić ramy działań organizacyjnych (wykonawczych i zarządczych),
- regulować działania poszczególnych pracowników i zespołów, umożliwić osiągnięcie określonego poziomu realizacji potrzeb pracowników,
- wynikać ze strategii organizacji i być do niej dostosowana, uwzględniać specyfikę procesów wykonawczych,
- zapewnić efektywną realizację celów organizacji.

Podstawowym elementem składowym struktury organizacyjnej jest stanowisko organizacyjne, czyli miejsce zajmowane przez pracownika w danej strukturze organizacyjnej, określone przez:
- zakres realizowanych funkcji (obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności),
- relacje z innymi stanowiskami,
- rodzaj i wielkość przydzielonego wyposażenia (aparatury).

Komórka organizacyjna to zespół, składający się z kierownika i podporządkowanych mu członków zespołu (stanowisk), realizujących cel działania zharmonizowany z celem danej organizacji; komórka organizacyjna jest najmniejszą jednostką organizacyjną. Natomiast jednostka organizacyjna to zbiór komórek organizacyjnych, którymi kieruje zwierzchnik.
Stosunki zachodzące pomiędzy poszczególnymi elementami struktury organizacyjnej, a mające wpływ na jej powodzenie, określone są jako więzi organizacyjne. Wyróżnia się następujące typy więzi organizacyjnych:
- więź służbowa lub hierarchiczna,
- więź funkcjonalna (kierowanie i pomaganie podwładnym, kierownik jest fachowcem)
- więź techniczna (kooperacja związana z wymianą zasileń i informacji)
- więź informacyjna (przekazywanie informacji o stanach rzeczy lub zmianach)

Strukturę organizacyjną można rozpatrywać w dwóch aspektach:
- dynamicznym – w którym stanowi układ informacyjno-decyzyjny czyli ciąg ustrukturalizowanych przebiegów informacyjnych i decyzyjnych;
- statycznym – który odnosi się do sposobu rozmieszczenia uczestników systemu, podziału pracy, zakresów kompetencji i odpowiedzialności, ustalania zależności hierarchicznych oraz sposobów komunikowania się elementów systemu.

Zasady kształtowania struktur organizacyjnych to – z jednej strony – pewnego rodzaju wytyczne do procesu projektowania struktur, z drugiej zaś – zbiór ogólnych wymagań stawianych strukturom organizacyjnym.
W klasycznym ujęciu, można wyróżnić następujące zasady kształtowania struktur organizacyjnych:
1. Zasada celowości – przewiduje konieczność jasnego i wyraźnego określenia celów zarówno dla całej organizacji jak i jej poszczególnych elementów poprzez dzielenie celów ogólnosystemowych na cele cząstkowe do momentu, kiedy można je przyporządkować poszczególnym stanowiskom; pożądane jest określenie ilościowe tych celów;
2. Zasada łączenia celów cząstkowych w cel ogólny – na bazie określonej wiązki celów następuje grupowanie pojedynczych stanowisk w komórki organizacyjne i większe jednostki organizacyjne (działy, wydziały, piony), którym przyporządkowane zostają cele wyższego rzędu i w efekcie, tak pogrupowane cele powinny zostać połączone w cel ogólny, a zgrupowane jednostki organizacyjne – określić budowę całej organizacji;
3. Zasada specjalizacji – polega na grupowaniu elementów struktury organizacyjnej według możliwie jednorodnych zadań, wyodrębnionych w procesie dekompozycji celu ogólnego; podstawowe kryteria grupowania stanowią: specjalizacja technologiczna i przedmiotowa;
4. Zasada koordynacji – określa sposoby współdziałania poszczególnych członków organizacji, realizujących wyodrębnione funkcje, miejsce i rolę komórek doradczych oraz zasad ich współdziałania z komórkami liniowymi oraz powiązania w ramach systemu informacyjnego;
5. Zasada równowagi zakresów zadań, uprawnień i odpowiedzialności – oznacza, że przydzielenie określonemu stanowisku określonych zadań musi się wiązać z przyznaniem odpowiednio szerokiego zakresu uprawnień; jednocześnie na stanowisko nakłada się odpowiedzialność adekwatną  do przydzielonych zadań i uprawnień;
6. Zasada jednoosobowego kierownictwa – polega na tym, że należy dążyć do podporządkowania hierarchicznego każdego stanowiska pracy tylko jednemu stanowisku kierowniczemu;
7. Zasada ustalania racjonalnych granic nadzoru – odnosi się do przestrzegania racjonalnej wielkości zespołu, którym sprawnie kierować pojedynczy przełożony;

Projektując strukturę organizacyjną, menadżerowie powinni uwzględnić konieczność wykonania takich działań, jak:
- projektowanie stanowisk pracy,
- grupowanie stanowisk pracy,
- ustalenie relacji podporządkowania,
- określenie układu władzy w organizacji,
- koordynowanie działalności,
- różnicowanie stanowisk pracy.

Struktury organizacyjne, ze względu na swoją złożoność, mogą być wyróżnione według różnorodnych kryteriów. Przyjmując jako podstawowe kryterium rozpiętość kierowania wyróżnia się:
- struktury smukłe – na poszczególnych szczeblach zarządzania występuje mała rozpiętość kierowania, komórki organizacyjne są niewielkich rozmiarów, istnieje relatywnie wiele szczebli zarządzania
- struktury płaskie – charakterystyki są dokładnie odwrotne – na poszczególnych szczeblach występuje duża rozpiętość kierowania, komórki organizacyjne są duże, istnieje stosunkowo mało szczebli zarządzania.

Struktury smukłe mają szereg zalet, do których przede wszystkim można zaliczyć:
- możliwość bieżącej wnikliwej kontroli pracy podwładnych przez ich kierownika,
- łatwość bezpośredniego oddziaływania kierownika na pracowników w procesie pracy poprzez wydawanie poleceń, instruowanie, konsultowanie, kontrolowanie,
- stworzenie drogi awansu pionowego.
Struktury te nie są jednak pozbawione wad, wśród których przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istnienie:
- stosunkowo długie drogi przepływu informacji od najwyższych do najniższych szczebli organizacji i odwrotnie
- dużego prawdopodobieństwa pojawienia się błędów w procesach informacyjno-decyzyjnych, wynikających m.in. ze zniekształcenia i opóźnienia informacji.
Ogólnie należy stwierdzić, iż struktura wysmukła jest kosztowniejsza (ze względu na większą liczbę menedżerów niezbędnych do jej obsługi. Z drugiej strony, szeroka rozpiętość zarządzania w strukturze spłaszczonej może obciążyć menedżerów dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi (bo jest ich mniej) oraz szerszymi obowiązkami  z tytułu nadzoru (ponieważ każdemu menedżerowi podlega większa liczba podwładnych). Struktura spłaszczona może ucierpieć, o ile te dodatkowe obowiązki staną się nadmierne.





Struktura wysmukła





Struktura płaska





W klasycznych rozwiązaniach strukturalnych, przyjmując jako podstawowe kryterium podziału struktur organizacyjnych – typ zależności organizacyjnych, wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje struktur:
- strukturę liniową
- strukturę funkcjonalną
- strukturę sztabowo-linjową


Struktura liniowa powstaje w wyniku hierarchicznego powiązania wszystkich komórek organizacyjnych; w praktyce rozwiązania tego typu występują w bardzo małych organizacjach. Do jej zalet można zaliczyć: jednoosobowe kierownictwo, możliwość szybkiego podejmowania decyzji, łatwość utrzymania dyscypliny, indywidualną odpowiedzialność, łatwość przejrzystego ustalania zakresów kompetencji i odpowiedzialności. O jej wadach stanowią: mała elastyczność działania i wynikająca z tego sztywność organizacji, stosunkowo duża centralizacja dająca w efekcie niepełne wykorzystanie indywidualnych zdolności wykonawców niższych szczebli hierarchicznych, trudności w opanowywaniu przez kierowników całej wiedzy o funkcjonowaniu organizacji.


Struktura liniowa







W strukturze funkcjonalnej dominują zależności funkcjonalne nad hierarchicznymi. Jej istota polega na specjalizacji stanowisk kierowniczych w realizacji określonych funkcji oraz przyznaniu prawa poszczególnym kierownikom funkcjonalnym do bezpośredniego ingerowania w pracę wykonawców.
Zaletami tej struktury są: planowe wprowadzenie daleko posuniętego podziału pracy i specjalizacji również w sferze kierowania, większa (w porównaniu ze strukturą liniową) zdolności szybkiego reagowania na zmienioną sytuację systemu, możność korzystania przez wykonawców z kompetentnej rady przełożonych funkcjonalnych, prezentujących wysoki poziom fachowości w swojej dziedzinie. Posiada jednak także istotne wady: mogące wystąpić trudności w rozgraniczeniu zakresu kompetencji i odpowiedzialności kierowników funkcjonalnych, możliwość otrzymywania przez wykonawców sprzecznych poleceń, naruszenie zasad jednoosobowego kierownictwa.














Struktura funkcjonalna



Struktura sztabowo-liniowa, stanowi powiązanie powyższych rozwiązań – obok komórek typowo liniowych, występują tzw. Sztaby, czyli stanowiska doradców; komórki sztabowe służą fachową pomocą stanowiskom kierownictwa liniowego, nie tworząc oddzielnych pionów funkcjonalnych a także nie mają uprawnień do bezpośredniego wydawania poleceń wykonawcom. Do zalet tej struktury należą: przestrzeganie jednoosobowego kierownictwa, możliwość korzystania przez kierowników liniowych z opinii wysoko wykwalifikowanych ekspertów a także możliwość specjalizacji funkcjonalnej w sferze zarządzania. O jej wadach stanowią: możliwości utożsamiania się sztabowych z kierownictwem liniowym a także możliwość sporów między kierownikami komórek sztabowych i komórek wykonawczych.









Struktura sztabowo-liniowa


Struktury organizacyjne można najogólniej rozpatrywać w dwu ujęciach: klasycznym – o którym jest mowa powyżej i nowoczesnym, który można zdefiniować: stosuje się elastyczne podejście do budowy struktury; struktury te charakteryzuje zmienność części i pozycji organizacyjnych, tworzone są grupy na czas realizacji określonych zadań, przy czym możliwy jest udział pracownika w realizacji kilku zadań.


                           


Kolejny temat to KONCEPCJA PAŃSTWA DOBROBYTU:

KONCEPCJA PAŃSTWA DOBROBYTU Państwo opiekuńcze, państwo socjalne, państwo dobrobytu (z angielskiego welfare state) koncepcja państwa i społeczeństwa głoszona zwłaszcza po II wojnie światowej (zwł. 1970 – 80) w wysoko uprzemysłowionych krajach zachodnich. Termin „państwo dobrobytu” (welfare state), stosowany w literaturze ekonomicznej zamiennie z terminem „państwo opiekuńcze”, jest terminem niezbyt fortunnym, jako że... (...)


Kolejny temat to budowa zewnętrzna:

budowa zewnętrzna Sylwetka opływowa. Mała głowa zwężająca się ku przodowi z dziobem osadzonym na ruchliwej, o różnej długości szyi. Tułów jest duży, jajowaty. Kończyny przednie są przekształcone w skrzydła. Tylne służą do chodzenia, skakania i pływania. Ciało jest pokryte piórami. Nie wyrastają one równomiernie. Między nimi jest naga skóra. Rozmieszczenie... (...)


Kolejny temat to “Jeśli masz dwie drogi do wyboru wybieraj zawsze trudniejszą dla siebie”:

“Jeśli masz dwie drogi do wyboru wybieraj zawsze trudniejszą dla siebie” - postulat heroizmu moralnego w literaturze XX wieku. I Wiek XX - czasem gwałtownych przemian społeczno-politycznych wpływających na kształtowanie się światopoglądu, kanonów postępowania i wartości. 1. - Europa na przełomie wieków: a) nastroje katastroficzne związane z fin de siecle, b) dynamika sytuacji społeczno-politycznej, • niepewność jutra... (...)


Mapa strony